فسفريک اسيد با فرمول H3PO4 با نام های مترادف ارتو فسفريک اسيد، اسيد فسفريک سفيد، محلول اسيد فسفريک و اورتو فسفريک اسيد پس از سولفوريک اسيد بيشترين توليد و مصرف را در جهان دارد.
بيشترين مصرف فسفريک اسيد در توليد نمک های فسفاته همراه با كودهای شيميايی می باشد، همچنین از فسفريک اسيد در توليد مواد شيميايی مورد استفاده در تصفيه آب، مواد پاک كننده و مواد كنترل كننده آتش نیز استفاده می شود. اسيد فسفريک از اسيدهای معدنی مهم بوده که دارای تنوع مصرف بسياری از قبيل صنايع كودهای شيميايی، صنایع غذايی، دارویی، آبكاری و ريخته گری، توليد املاح فسفاته، توليد الياف مصنوعی، چسب و رزین، پاک كننده های صنعتی و بهداشتی و… است.

به طور کلی فسفريک اسيد به سه صورت توليد می شود كه به ترتيب در صد خلوص عبارتند از:

اسيد فسفريک خام
اسيد فسفريک صنعتی
اسيد فسفريک خوراكی

فسفريک اسيد صنعتی و خوراكی از تصفيه اسيد خام به دست می آيند. اسيد فسفريک خام معمولاٌ از واكنش شيميايی اسيد سولفوريک با خاک فسفات توليد شده و سپس در واحدهای تصفيه به اسيد فسفريک صنعتی و خوراكی تبديل می شود. اسيد فسفریک خام در صنايع كودهای شيميايی، اسيد فسفریک صنعتی در صنايع فسفاته كننده ها و شوينده های صنعتی، چربی گيرها و رنگ برها، صنايع نساجی، تصفيه پساب ها، پاک كننده های صابونی و غير صابونی و توليد ظروف تفلون به كار می رود. اسيد فسفريک خوراكی به طور عمده در توليد روغن نباتی، به عنوان ماده افزودنی در توليد نوشابه های گاز دار، تصفيه آب، خوراک دام و داروسازی و مكمل های غذای دام و طيور(دی و منو كلسيم فسفات) استفاده می شود. فسفريک اسيد خوراكی را از افزودن آب به P2O5 و يا از سنگ فسفات دار در مجاورت اسيد سولفوريک تهیه می کنند. اسيد فسفريک، اسيد ضعيفی است كه در شرايط عادی و مدت زمان كوتاه آنقدر نمی تواند خطرساز باشد.

اسید فسفریک

طبقه بندی های رايج استفاده شده برای اسيد فسفريک

1- اسيد گرمايی
نام عمومی برای اسيد توليد شده توسط احتراق عنصر فسفر و هيدراسيون P2O5
2- اسيد با فرآيند تَر
نام عمومی برای اسيد توليد شده توسط واكنش يک اسيد غير آلی (معمولاً اسيد سولفوريک) با سنگ فسفات
3- اورتو فسفريک اسيد
تمام فسفات های محتوی كمتر از 68/5 درصد P2O5، به شكل مولكولی اورتو هستند. گريد تجاری اورتو فسفريک اسيد (MGA ) معمولاً شامل 54-52 درصد P2O5 بوده و عمدتاً در توليد فسفات آمونيوم جامد و كود های سوپر فسفات استفاده می شود.
4- سوپر فسفريک اسيد (SPA)
اگر درصد P2O5 بيش از 68/5 درصد باشد، دی هيدراسيون مولكولی آغاز شده و موجب توليد مقادير مختلف مولكول های پلی فسفات می شود. معمولاً شامل 70 درصد P2O5 است. تقريباً تمام SPA در توليد كودهای مايع استفاده می شود.
5- اسید فيلتر شده
اسيدی كه توسط فرآيند تَر توليد و از فيلتر بازيافت می شود (برای زدودن گچ به عنوان محصول جانبی)، يک محلول رقيق 30-28 درصد P2O5 است. اين اسيد فيلتر شده يا قبل از استفاده تغليظ می شود و يا در توليد فسفات دی آمونيوم (DAP) استفاده می شود.
6- اسيد سياه
مقداری از مواد آلی موجود در بعضی سنگ های فسفات در حين اسيدی كردن، حل شده و حتی پس از فيلتراسيون گچ به صورت سوسپانسيون باقی می ماند. اسيد حاصل كه حاوی اين ذرات كلوييدی پخش شده است، تيره يا سياه می باشد. پس از تغليظ به گريد تجاری اسيد اورتو فسفريک (MGA) يا سوپر فسفريک (SPA) تبديل می شود. اين اسيد معمولاً در توليد كودهای فسفاته استفاده می شود.
7- اسيد سبز
اسيد تَر توليد شده از سنگ فسفات كلسيم دار، معمولاً شامل كمتر از0/3 درصد جامدات معلق است و بنابراين به صورت شفاف (عبور دهنده نور) و به رنگ سبز ديده می شود. اگر اسيد سبز تا 54 درصد P2O5 تغليظ شود، عمدتاً در توليد فسفات های آمونيوم جامد استفاده می شود و در صورتی كه 72- 68 درصد P2O5 داشته باشد، در توليد كود های مايع و غذای دام و طيور استفاده می شود.
8- گريد تجاری يا شفاف اسيد (MGA)
اين اسيد همان اسيد سبز يا سياه (معمولاً 54-52 درصد P2O5) است كه مقدار جامدات معلق آن كاهش يافته است ( کمتر از 2 درصد) اين اسيد عمده ترين اسيد تجاری است.
9- اسيد مرطوب خالص سازی شده
اسيد فسفريک حاصل از روش تَر است كه اكثر ناخالصی های آن توسط استخراج با حلال گرفته شده است. حلال ها معمولاً در آب غير قابل حل می باشند، ولی استخراج می تواند توسط حلال های قابل حل در آب نيز انجام گيرد. در حال حاضر خالص سازی اسيد فسفريک توسط ته نشينی ناخالصی ها نيز در دست بررسی است. اين اسيد خالص شده، براي بسياری از مصارف غذايی و صنعتی قابل استفاده است.
10- اسيد گريد خوراک دام و طيور
اسيد هايی كه حاوی مقدار بسيار كمی فلوئور، آرسنيک و فلزات سنگين هستند، در توليد خوراک دام و طيور استفاده می شوند.
11- اسيد گريد خوراكی
اسيد توليد شده از روش گرمايی با خلوص بالا است كه محتوی مقدار بسيار كمی آرسنيک، فلوئور و فلزات سنگين است. اين نوع اسيد در مواد غذايی، نوشيدنی ها و خمير دندان استفاده می شود.

• فروش هاردنر پلی یورتان
• هاردنر پلی یورتان ایرانی
• اسید فرمیک
• متیلن کلراید
• ام ای آی کارون